Tomek Baran x Todoro

Tomek Baran, Łóżko Van Gogha, 2022

Wywołane przez obrazy silne emocje, popchnęły Tomka do przepracowania relacji z własnymi tworami przez ich wizualne przetworzenie. Ukochany obraz, z którym postanowił się nie rozstawać stał się pierścieniem. Autoportret odnoszący się mocno do jednej z prac Vincenta van Gogha, przeobraził się w broszę. Z kolei duży, znielubiany obraz, który poniewierał się po pracowni stał się modułową bransoletą. Co ciekawe, praca nad koncepcją jubilerską skłoniła artystę do przerobienia samego obrazu.
Transformacją wizji Tomka na język innego medium przewodziła Joanna Rolicka –  malarka, twórczyni biżuterii, włożyła w ten projekt swoje artystyczne doświadczenie, warsztat i umiejętności pracy z kamieniami i kruszcami szlachetnymi.

Fot. Michał Sosna, modelka: Justyna Nowicka, model: Adam Nasanbuyan/ Pinokio Models

„Typowy przenośny, czyli ozdupki Tomka Barana”

Enrique Vila-Matas w „Krótkiej historii literatury przenośnej” kreśli wizerunek tajemnej organizacji utracjuszy zwanych – shandy, która bez mała składała się z samych dadaistów. Typowy „przenośny”, czy też jak kto woli „maszyna samotnicza”, bo tak określa członków i członkinie autor, charakteryzuje: „nowatorski duch, skrajny seksualizm, nieobecność wielkich celów, niestrudzony nomadyzm, pełne napięcia współżycie z postacią sobowtóra, sympatia dla czerni skóry, pielęgnowanie sztuki bezczelności”.

Gdyby książka pisaną była aktualnie, a nie w 1985 roku kiedy to kolega Baran dopiero co się urealnił, mógłby odegrać istotną rolę w opisywanej intrydze. Gdzieś pomiędzy Witoldem Gombrowiczem a Georgią O’Keefe, rozłożyłby swoje Boîte-en-valise, z którego wysypałyby się: obiekt – ten najulubieńszy, którego pozbyć się nie chciał, abiekt – ten, na który patrzeć już nie mógł i afekt – autoportret, w którym większość widzi zgoła co innego. Jak w gabinecie krzywych luster – pierwowzory, poprzedzone oryginałami.

Podobnie jak duchampowska valise, biżuteria Barana to pomniejszone gabarytem, acz podwyższone jakością surowca, powstałe przed laty obiekty artystyczne. Radykalny zwrot twórczości czołowego minimalisty pokolenia roczników 80. ku found footage a czasem i ready mades, tych bardziej z gatunku trash a nie posh, potencjalnie mógł zniechęcić część wysublimowanej mieszczańskiej publiki. Tymczasem wyparłszy cmokania artysta po raz kolejny gra na nosie swojej widowni. „Nie ma ucieczki przed gębą, jak tylko w inną gębę”. Bawi go swawolne przeskakiwanie z abstrakcji do interpretacji, z obiektu konkretnego do wizji wyimaginowanego, a że „powinnością wszystkich rzeczy jest dawanie szczęścia” to wykonuje „ozdupki” z wysokiej jakości kruszców i kamieni szlachetnych.

Zaprzeczanie samemu sobie konstytuuje działania Barana. Artystyczny nomadyzm prowadzi do konsekwentnej niekonsekwencji, ale przecież „destrukcja jest również kreacją”, a może wręcz jej najodważniejszym i najczystszym przejawem. 

W tekście wykorzystano cytaty z Jorge Louisa Borgesa, Marcela Duchampa, Witolda Gombrowicza, Enrique Vila-Matasa.

Katarzyna Wąs

Bransoleta
Srebro 925
Złoto 585
Brylanty (19 sztuk)
o łącznej masie 0,34ct

48 X 200 mm
Waga 141,6g

Pierścień 
Srebro 925
Złoto 585
Żółty brylant 0,16ct
Masa perłowa

54,4 x 22,2 mm
Waga 40,2g

Broszka 
Srebro 925
Złoto 585
Szafir niebieski 1,5ct
Szafir żółty 0,19ct
Opal boulder 3,7ct

37 x 30 mm
Waga 17,17g

Autor: Tomek Baran
Artyści jubilerzy: Joanna Rolicka, Dariusz Włodarczyk

Fot. Michał Sosna, modelka: Justyna Nowicka, model: Adam Nasanbuyan/ Pinokio Models

Zdjęcia: Michał Sosna
Modelka: Justyna Nowicka, modele: Adam Nasanbuyan/ Pinokio Models, Tomek Baran
Fryzury i makijaż: Martyna Topuziak
Ciuchy: Tomek Baran, Lucky Girl Vintage
Lokacja: Klub Betel

TOMEK BARAN

Urodził się w 1985 roku w Stalowej Woli, mieszka i pracuje w Krakowie. Dyplom uzyskał w 2010 roku na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie na Wydziale Malarstwa.

Tomek Baran w swojej praktyce artystycznej chętnie eksperymentuje z medium malarstwa, bada jego granice. Wykorzystuje różne materiały zarówno pod względem wykorzystywanych podłoży, rzeźbionych lub konstruowanych krosien, jak również materiałów, które stosuje. Są to m.in. farby przemysłowe, różnego rodzaju emalie i lakiery. Istotnym zagadnieniem twórczości Tomka Barana jest przestrzeń rozumiana zarówno w ramach materialności obrazu, jak i relacji do otoczenia i widza.

Zadebiutował w Galerii F.a.i.t. w 2008 roku podczas Akcji Rewaloryzacji Abstrakcji. Wystawy indywidualne jego prac odbyły się między innymi w Bunkrze Sztuki w Krakowie (2012), Galerii BWA w Olsztynie (2016), Centrum Aktywności Twórczej w Ustce (2015), Galerii Platan w Budapeszcie (2015) czy w Austriackim Forum Kultury w Warszawie (2014). Brał także udział w wielu wystawach zbiorowych w Polsce i za granicą takich jak: XVI Międzynarodowe Triennale Malarstwa ‘Nomadic Images’, Wilno 2016; A pudding that endless screw agglomerates, Instytut Polski, Berlin 2016; Artyści z Krakowa. Generacja 1980–1990, MOCAK, Kraków, 2015; Česko – polské hvězdy, Galeria Miroslava Kubika, Litomyśl, 2015; Czysta formalność, Galeria Labirynt, Lublin 2015; For Me, Abstraction is Real, Boccanera Gallery, Trento 2015; Polska sztuka dzisiaj, Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa 2014.

Jest laureatem stypendiów i rezydencji: 2010 roku odbył rezydencję w Montrouge, w 2012 otrzymał wyróżnienie międzynarodowej nagrody Strabag Artaward i odbył rezydencję w Wiedniu. W 2016 roku został stypendystą programu „Młoda Polska” Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego

źródło: www.leguern.pl

Projekt i realizacja:
0